ชื่อวิจัย
การฝึกเพื่อพัฒนาทักษะการแก้โจทย์ปัญหาโดยใช้บทเรียนสำเร็จรูป เรื่องทรงสี่เหลี่ยมมุมฉาก ทรงกระบอก กรวย ปริซึม พีระมิดและปริมาตร ของนักเรียนชั้น ประถมศึกษาปีที่ 6 ปีการศึกษา 2548
ผู้วิจัย
นางสาวพรรณี แท่นทอง
0-5525-2228
โรงเรียนบ้านกร่าง (พระขาวชัยสิทธิ์)
อำเภอเมืองพิษณุโลก จังหวัดพิษณุโลก2548
ภูมิหลัง
การจัดการเรียนการสอนคณิตศาสตร์ในปัจจุบัน มุ่งให้ผู้เรียนเรียนด้วยความเข้าใจ รู้จักคิดอย่างมีเหตุผล มีทักษะการคิดคำนวณ รู้จักแก้ปัญหา มีทักษะในการแก้โจทย์ปัญหา โดยมีจุดเน้นที่สำคัญคือ การรู้คุณค่าของคณิตศาสตร์ สามารถนำคณิตศาสตร์ไปใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างเหมาะสมและมีประสิทธิภาพ ในการจัดการเรียนการสอนคณิตศาสตร์ผู้สอนจะต้องหาวิธีสอนให้ผู้เรียนได้เกิดความรู้ ความเข้าใจ มีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ ใช้ทักษะสื่อความหมายและเชื่อมโยงคณิตศาสตร์ไปใช้กับศาสตร์อื่นๆได้ ตลอดจนมีเจตคติที่ดีต่อวิชาคณิตศาสตร์
สภาพปัจจุบันนักเรียนไม่สามารถแก้โจทย์ปัญหาที่มีกฎ สูตร นำไปสู่การแก้ปัญหาและคิดคำนวณได้ นักเรียนอ่านโจทย์ไม่เข้าใจ ตีความหมายโจทย์ไม่ถูกต้อง แปลงภาษาโจทย์เป็นประโยค-สัญลักษณ์ไม่ได้ แทนค่าสูตรไม่ถูกบอกวิธีทำไม่ชัดเจน เขียนประโยคสัญลักษณ์และหาคำตอบไม่ค่อยถูกต้อง ทำให้เกิดปัญหาด้านการเรียนการสอนไม่เป็นไปตามผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง ดังนั้นจึงได้คิดจัดทำบทเรียนสำเร็จรูปฯ เพื่อฝึกทักษะการแก้โจทย์ปัญหาและคิดคำนวณ หน่วยการเรียนรู้ที่ 14 เรื่องทรงสี่เหลี่ยมมุมฉาก ทรงกระบอก กรวย ปริซึม พีระมิดและปริมาตร ขึ้น
วิธีดำเนินการ
1. ศึกษาสภาพปัจจุบันและปัญหาการเรียนการสอนกลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6
2. จัดทำโครงการการฝึกโดยใช้บทเรียนสำเร็จรูปเพื่อพัฒนาทักษะการแก้โจทย์ปัญหา เรื่องทรงสี่เหลี่ยมมุมฉาก ทรงกระบอก กรวย ปริซึม พีระมิดและปริมาตร
3. เสนอโครงการต่อผู้อำนวยการสถานศึกษา เพื่อพิจารณาอนุมัติ
4. ดำเนินการตามโครงการฯ ดังนี้
4.1 ศึกษาเอกสารประกอบการสอน ตำราทางวิชาการ เช่น หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน แผนการสอนคณิตศาสตร์ หนังสือเรียนคณิตศาสตร์ วิธีการสอนคณิตศาสตร์ และงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับบทเรียนสำเร็จรูป ฯลฯ
4.2 สร้างนวัตกรรมบทเรียนสำเร็จรูป เรื่องทรงสี่เหลี่ยมมุมฉาก ทรงกระบอก กรวย ปริซึม พีระมิดและปริมาตร ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 แบ่งเป็น 3 ตอน ดังนี้
- ตอนที่ 1 ปริมาตรของทรงสี่เหลี่ยมมุมฉาก ( รวมความจุ )
- ตอนที่ 2 โจทย์ปัญหาการหาปริมาตรของทรงสี่เหลี่ยมมุมฉาก
- ตอนที่ 3 ส่วนประกอบและการประดิษฐ์ทรงสี่เหลี่ยมมุมฉาก ทรงกระบอก กรวย ปริซึม หรือพีระมิด
4.3 นำบทเรียนสำเร็จรูปฯ ไปให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบความถูกต้องของเนื้อหา
4.4 นำบทเรียนสำเร็จรูปฯ ไปใช้กับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6.2
4.5 นำผลการใช้บทเรียนสำเร็จรูปฯ มาวิเคราะห์ข้อมูล เพื่อศึกษาการพัฒนาการแก้โจทย์ปัญหา เรื่องทรงสี่เหลี่ยมมุมฉาก ทรงกระบอก กรวย ปริซึม พีระมิดและปริมาตร
ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6
4.6 สรุปอภิปรายผลและรายงานผลกาพัฒนาการเรียนการสอนกลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์
การวิเคราะห์ข้อมูล
การวิเคราะห์ข้อมูลโดยการแจกแจงความถี่ หาค่าเฉลี่ย
สรุปผลการวิจัย
1. นักเรียนที่เรียนโดยใช้บทเรียนสำเร็จรูป เรื่องทรงสี่เหลี่ยมมุมฉาก ทรงกระบอก กรวย ปริซึม พีระมิดและปริมาตร ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 มีความสามารถในการพัฒนาการด้านทักษะ การคิดคำนวณ และทักษะการแก้โจทย์ปัญหาทางคณิตศาสตร์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ และมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนก้าวหน้า จากร้อยละ 48.67 พัฒนาเป็นร้อยละ 81.23
2. บทเรียนสำเร็จรูปฯ ชุดนี้ให้มีประสิทธิภาพ 82.00 / 81.23
3. ความคิดเห็นของนักเรียนที่มีต่อบทเรียนสำเร็จรูปฯ อยู่ในเกณฑ์เหมาะสมต่อการเรียนรู้อยู่ในระดับมาก
สะท้อนความคิด ความรู้สึก ข้อค้นพบ
การวิจัยครั้งนี้ทำให้ได้ข้อมูล แนวคิดการปรับปรุง และ พัฒนาการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนกลุ่มสาระคณิตศาสตร์มากขึ้น สิ่งที่ภูมิใจคือการนำภาพต่างๆ จากสื่อรายการสินค้าของห้างสรรพสินค้าต่างๆ มาจัดทำเป็นสื่อประกอบบทเรียนสำเร็จรูปฯ ซึ่งเริ่มจากรูปธรรมไปสู่นามธรรม ทำให้นักเรียนได้เรียนรู้และมีคะแนนทำแบบฝึกในบทเรียนสำเร็จรูปมากขึ้น นักเรียนได้ลงมือฝึกปฏิบัติจริง ซึ่งมีส่วนช่วยให้นักเรียนตั้งใจทำแบบฝึกและปฏิบัติด้วยตนเอง บทเรียนสำเร็จรูปฯ ที่ครูจัดทำขึ้นทำให้นักเรียนเรียนรู้อย่างสะดวกสบายไม่ต้องเขียนโจทย์ เพียงแต่ศึกษาและอ่านให้เข้าใจพร้อมกับเติมคำข้อความหรือตัวเลขลงในบทเรียนสำเร็จรูปฯ ได้ทันที่ พร้อมเฉลยคำตอบ ซึ่งเป็นการเร้าความสนใจและเสริมแรงให้แก่นักเรียนได้เป็นอย่างดี
ในขณะทำการสอนโดยใช้บทเรียนสำเร็จรูปเรื่องทรงสี่เหลี่ยมมุมฉาก ทรงกระบอก กรวย ปริซึม พีระมิดและปริมาตร ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 พบว่า
1. นักเรียนส่วนใหญ่มีความกระตือรือร้นและสนใจเอาใจใส่ในการเรียน เพราะการเรียนด้วยบทเรียนสำเร็จรูปเรื่องทรงสี่เหลี่ยมมุมฉาก ทรงกระบอก กรวย ปริซึม พีระมิดและปริมาตร ทำให้นักเรียนได้อ่านไปคิดไปตามขั้นตอน มีตัวอย่างง่ายต่อการเข้าใจ และปฏิบัติ นักเรียนจึงไม่เกิดความเบื่อหน่าย
2. นักเรียนมีโอกาสทำงานร่วมกัน ปรึกษากัน แสดงความคิดเห็นกันภายในกลุ่ม จึงทำให้เกิดความเชื่อมั่นในตนเองและมีความรับผิดชอบมากขึ้น
3. ผู้สอนมีเวลาและโอกาสที่จะให้คำแนะนำ หรือให้คำปรึกษาแก่นักเรียนเป็นรายกลุ่ม และรายบุคคล เพื่อขจัดปัญหาหรือข้อสงสัยในขณะเรียนได้ทันที ทำให้นักเรียนเกิดความเข้าใจเนื้อเรื่องต่อเนื่องกันไปตามลำดับ ซึ่งเป็นลักษณะที่พึงประสงค์อย่างยิ่งในการเรียนการสอนคณิตศาสตร์
4. นักเรียนได้เรียนรู้ความก้าวหน้าของตนเองจากการตรวจบทเรียนสำเร็จรูปฯทุกครั้งและทราบผลการพัฒนาการแก้โจทย์ปัญหาจากการทดสอบหลังเรียน
5. การศึกษาบทเรียนสำเร็จรูปฯ ทำให้นักเรียนได้ฝึกการสังเกต การคิดอย่างมีเหตุผลและมองเห็นความสัมพันธ์ระหว่างชีวิตประจำวันกับความสำคัญของคณิตศาสตร์ซึ่งเป็นนามธรรม
เทคโนโลยีที่ใช้
คอมพิวเตอร์
